Yıllardır B12 vitamini eksikliği denilince genellikle kan değerlerinin düşük olması akla geliyordu. Ancak uzmanlar artık bu konuyu daha geniş bir perspektiften ele alıyor. Bazı bireylerin laboratuvar sonuçları normal görünse de, unutkanlık, sürekli yorgunluk, zihinsel bulanıklık ve dikkat dağınıklığı gibi rahatsız edici belirtiler yaşamaya devam edebildiği belirtiliyor. Uzman doktor Osman Müftüoğlu, bu durumun yalnızca vitamin eksikliğiyle açıklanamayacağını, bazen B12 vitamininin vücutta etkin bir şekilde kullanılamadığını ifade etti.
B12 vitamini, beyindeki ve sinir sistemindeki önemli destekleyicilerden biridir. Sinir hücrelerini koruyarak hafıza süreçlerine katkı sağlarken, DNA onarımında da aktif rol üstlenir. Aynı zamanda hücrelerin enerji üretim mekanizmasını destekleyerek, sinirleri çevreleyen koruyucu yapıların sağlıklı kalmasına yardımcı olur. Bu nedenle, uzmanlar B12’yi yalnızca bir vitamin değil, beynin enerji kaynaklarından biri olarak tanımlıyor. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, B12’nin kanla vücuda girmesinin yeterli olmadığıdır. Vitaminin hücrelere taşınması ve burada aktif hale gelmesi gerekmektedir.
Osman Müftüoğlu, bazı bireylerde kandaki B12 düzeyinin normal olmasına rağmen, hücre içinde aktif çalışmanın gerçekleşmeyebileceğini vurguladı. Bu durumda, sürekli yorgun hissetmek, zihinsel bulanıklık yaşamak, odaklanmada zorluk çekmek, denge problemleri yaşamak veya eller ve ayaklarda uyuşma hissetmek gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Üstelik, klasik testlerde B12 seviyelerinin normal çıkması, birçok insanın gerçek sorunun farkına varmasını engelliyor.
Peki, vücut neden B12’yi kullanmakta zorluk çekiyor? Uzmanlar, ilerleyen yaşla birlikte mide asidinin azalmasının bu duruma katkıda bulunduğunu belirtiyor. Mide asidindeki azalma, B12’nin gıdalardan ayrışmasını zorlaştırabilmektedir ve bu durum özellikle yaşlı bireylerde daha yaygın görülmektedir. Ayrıca, bazı ilaçlar da B12 emilimini olumsuz etkileyebilir. Özellikle mide koruyucu ilaçların uzun süreli kullanımı ve diyabet tedavisinde kullanılan metformin, B12 emilimini azaltan etkenler arasında yer alıyor. Müftüoğlu, bu ilaçları kullanan kişilerde gizli B12 sorunlarının daha sık görülebileceğine dikkat çekiyor.
Bağırsak sağlığı da B12’nin emiliminde kritik bir rol oynuyor. Emilim sürecindeki sorunlar, vitaminin vücuda yeterli fayda sağlamasını engelleyebiliyor. Bu nedenle, bağırsak rahatsızlıkları yaşayan kişilerde benzer belirtiler görülebilir. Müftüoğlu, yalnızca B12 seviyesine odaklanmanın yeterli olmayabileceğini, ek göstergelerin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, bu tür durumlarda tek bir teste odaklanmak yerine daha kapsamlı bir değerlendirme yapmanın daha etkili olabileceğini bildiriyor.
Osman Müftüoğlu, herkesin rastgele B12 takviyesi almasının doğru olmadığını vurguluyor. Takviye ihtiyacı bireyden bireye değişiklik gösteriyor. Özellikle ileri yaşlardaki bireyler, vegan beslenenler, metformin kullananlar, uzun süre mide koruyucu ilaç kullananlar ve kronik bağırsak sorunları bulunan kişiler risk grubunda yer alıyor.
