Eğitim

Çin’in Taykonotları Uzay İstasyonuna Ulaştı

Çin’in Taykonotları Uzay İstasyonuna Ulaştı

25 Mayıs 2026 tarihinde, Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) tarafından yapılan resmi açıklamada, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’in bulunduğu Şıncou-23 uzay mekiğinin, Tiengong Uzay İstasyonu’nun çekirdek modülüne başarıyla kenetlendiği duyuruldu. Yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından taykonotlar, mekikten modüle geçerek uzay istasyonuna giriş yaptı. Şıncou-23 uzay mekiği, önceki gün gece saatlerinde Long March 2F roketiyle, Çin’in kuzeybatısında bulunan Ciuçüen Uydu Merkezi’nden fırlatılmıştı. Yeni taykonot ekibi, 31 Ekim 2025 tarihinde Şıncou-21 mekiğiyle istasyona gönderilen ve 6 aydan uzun süredir uzayda görev yapan önceki ekipten görevi devralacak.

Hong Kong’un ilk taykonotu olan Lai Ka-ying, uzayda görev yapacak olan taykonotlar arasında bulunuyor. Cu Yangcu, Mayıs 2023’te Tiengong Uzay İstasyonu’nda görev yapan bir taykonot ekibinin parçasıydı. Cang Cıyüen, Şıncou-23 mekiğinin pilotluğunu üstlenirken, Lai Ka-ying de ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor. Cang, daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri’nde savaş uçağı pilotu olarak görev yapmış, Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişi olarak çalışmıştır. Bilgisayar bilimleri alanında uzman olan Lai, Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot olma özelliğini taşıyor.

Taykonotlardan biri, uzay istasyonunda 1 yıl geçirerek daha uzun süreli görev yapacak. Ekip üyelerinin sağlık verileri sürekli izlenecek ve bu süreçte hangi taykonotun uzayda daha uzun süre kalacağı belirlenecek. Uzayda uzun süre kalmanın, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan sağlığı üzerinde çeşitli olumsuz etkileri olabiliyor. Örneğin, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalarak rekor kıran Rus astronot Valeri Polyakov, bu alandaki en uzun süreli kalış rekorunu elinde bulunduruyor. Taykonot ekibi, görevleri süresince yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri gibi alanlarda 100’den fazla deney ve uygulama gerçekleştirecek.

Çin, ABD’nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini sınırlaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle kendi uzay istasyonunu kurmuştu. “Tiengong” (Gök Sarayı) İstasyonu, bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşuyor. Ayrıca bir uzay teleskobunun da eklenmesi planlanıyor. İstasyonun ana parçası “Tienhı” (Göksel Uyum) çekirdek modülü 29 Nisan 2021’de, ilk laboratuvar modülü “Vıntien” (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022’de fırlatıldı. Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle “T” şeklindeki ana iskeletin kurulumu tamamlanarak, istasyon “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçti. “Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da istasyona eklenmesi hedefleniyor. Üç kişilik taykonot ekibi, görevlerini dönüşümlü olarak yürütürken, “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleri ile personel, “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleri ile de ikmal malzemeleri uzay istasyonuna taşınıyor.